Πέρα από τη λεξικογραφική έρευνα είναι γεγονός ότι:

Η σύνθεση και η παραγωγή που χρησιμοποιούμε στην Ορολογία είναι - σχεδόν πάντα - «λόγιες»·  ακολουθούν περισσότερο την αρχαία παρά τη «λαϊκή» εκδοχή.

Δεν πρόκειται για «αρχαιολατρεία» ούτε για «γλωσσαμυντορισμό» των ανθρώπων που δημιουργούν σύγχρονους ελληνικούς όρους στους διάφορους τομείς του επιστητού. Θα το διαπιστώσει κανένας έστω και για λίγο αν εγκύψει στο έργο τους.

Ο περιορισμός των όρων των ειδικών γλωσσών της Ελληνικής μόνο στις λέξεις, στους τύπους και στους τρόπους της γλώσσας της καθημερινότητας θα οδηγούσε, κατά τη γνώμη μας, σε απίσχνανση και υποβάθμιση του ελληνικού επιστημονικού λόγου^.  ενός λόγου ικανού για επακριβή απόδοση ποικίλων εννοιολογικών δυνατοτήτων και διαφορών, λεπτών αποχρώσεων και διαβαθμίσεων και μοναδικής, θα λέγαμε, περιγραφικής, εμβαθυντικής και προεκτατικής ικανότητας.

Και για να μην παραβλέψουμε και το αισθητικό (εδώ ακουστικό) κριτήριο, παραθέτουμε αμέσως μια σειρά πολυλεκτικών τηλεπικοινωνιακών όρων (από τη Βάση τηλεπικοινωνιακών όρων TELETERM) που περιέχουν ως συνθετικό το «μορφότυπο» σε γενική πτώση. Δεν έχει παρά να δοκιμάσει ο αναγνώστης την αισθητική του κρίση διαβάζοντας κάθε όρο δύο φορές: μία φορά όπως είναι τονισμένος (δηλαδή με τη γενική μορφοτύπου) και μία φορά χωρίς να κατεβεί ο τόνος (δηλαδή με τη γενική μορφότυπου):

ασφάλεια μορφοτύπου εγγράφου,
γενικό αναγνωριστικό μορφοτύπου,
γνώρισμα μορφοτύπου εγγράφου,
ελεγκτήρας μορφοτύπου,
ενεργός περιγραφή μορφοτύπου,
ερωτηματολόγιο σταθερού μορφοτύπου,
κατηγορία μορφοτύπου διαμεταφοράς,
κεφαλίδα βασικού μορφοτύπου,
μήνυμα αναζήτησης βραχέος μορφοτύπου,
μήνυμα αναζήτησης επεκτεταμένου μορφοτύπου,
περιγραφή μορφοτύπου,
προδιαγραφέας μορφοτύπου,
προδιαγραφέας μορφοτύπου κινδύνου,
προδιαγραφή μορφοτύπου,
πρότυπο μορφοτύπου εγγράφων,
πρότυπο μορφοτύπου εφαρμογής,
σημαία μορφοτύπου μηνύματος,
σύμβαση μορφοτύπου,
σφάλμα μορφοτύπου,
χαρακτήρας ελέγχου μορφοτύπου,
χαρακτήρας μορφοτύπου.

Στο ίδιο θέμα εμπίπτει και το ερώτημα που μας τέθηκε, πριν από μερικές μέρες, από τον κ. Αλέκο Ψιμικάκη: αν είναι σωστότερο η γενική του όρου «ιστότοπος» να είναι «ιστότοπου» και όχι «ιστοτόπου».

Θέλοντας να διερευνήσουμε λεξικογραφικά αν υπάρχει ιδιαιτερότητα σχετικά με το συγκεκριμένο ερώτημα, εκμεταλλευόμενοι και τις ηλεκτρονικές δυνατότητες του Ίντερνετ, συμβουλευτήκαμε το ηλεκτρονικό αντίστροφο λεξικό της νεοελληνικής (της υπό την 'Aννα Αναστασιάδη-Συμεωνίδη Ομάδας). Έτσι, βρήκαμε:

α) με κατάληξη (δεύτερο συνθετικό) -τόπος μόνο 1 αρσενικό: η ίδια η λέξη «τόπος».
β) με κατάληξη (δεύτερο συνθετικό) -τόπο καμιά λέξη
γ) με κατάληξη (δεύτερο συνθετικό) -τοπο 6 ουδέτερα: άτοπο, ισότοπο, ραδιοϊσότοπο, θαμνότοπο, λιβαδότοπο και στανότοπο.
δ) με κατάληξη (δεύτερο συνθετικό) -τοπος 95 αρσενικά:
 

Πίνακας 2

αγκαθότοπος	θαμνότοπος	παλιότοπος
αγκιναρότοπος	θειαφότοπος	πετρότοπος
αγριότοπος	θρασότοπος	πευκότοπος
αλωνότοπος	κακότοπος	πλατανότοπος
αμμότοπος	καλότοπος	πλουσιότοπος
αμπελότοπος	καπνότοπος	πρασότοπος

 

Από τα παραπάνω ευρήματα γ) το δύο Λεξικά (Γ.Μπ. και Ιδ.Τρ.) για τα τρία πρώτα προβλέπουν τις γενικές: ατόπου, ισοτόπου, ραδιοϊσοτόπου, ενώ τα υπόλοιπα τρία δεν τα αναφέρουν καν ως λήμματα.

Τα περισσότερα από τα ευρήματα δ) του παραπάνω Πίνακα 2 δεν περιλαμβάνονται ούτε ως λήμματα στα δύο Λεξικά (Γ.Μπ. και Ιδ.Τρ.).

Για όσα από αυτά περιλαμβάνει, το Λεξικό Ιδ.Τρ. (ακόμα και για τα λόγιας σύνθεσης) δεν προβλέπει κατέβασμα του τόνου στη γενική, ενώ το Λεξικό Γ.Μπ. προβλέπει κατέβασμα του τόνου για μερικά από τα λόγιας σύνθεσης π.χ. βιοτόπου, υγροτόπου ενώ για άλλα δεν προβλέπει π.χ. υγροβιότοπου.

Συνοψίζοντας, όπως προκύπτει από τα παραπάνω το ευρύτατης διάδοσης δεύτερο συνθετικό -τοπος έχει δώσει (και δίνει) πάρα πολλά «λαϊκής» κατηγορίας σύνθετα ουσιαστικά, ενώ πολύ λιγότερα στην επιστημονική ορολογία. Αυτό δημιουργεί την ψευδή εντύπωση ανάγκης «ειδικής μεταχείρισης» των ουσιαστικών αυτών στην όλη προβληματική που εκθέσαμε παραπάνω με αφορμή το «μορφότυπο». Κατά την άποψή μας, η ευρύτατη διάδοση και χρήση τέτοιων ουσιαστικών (με δεύτερο συνθετικό -τόπος) κάνει επιτρεπτή, στην περίπτωση του όρου «ιστότοπος», την ύπαρξη και χρήση και των δύο τύπων: ιστοτόπου και ιστότοπου. Μπορούμε δηλαδή να το εντάξουμε στα λίγα εκείνα του Πίνακα 1 που έχουν και τους δύο τύπους. Στην Ορολογία, όμως, προτιμούμε τον πρώτο από αυτούς.

Και κλείνουμε, επικαλούμενοι και στην περίπτωση αυτή το αισθητικό (ακουστικό) κριτήριο κατά τη χρήση του όρου ιστότοπος ως συνθετικού άλλων πολυλεκτικών σύμπλοκων όρων όπως:

υπεύθυνος ιστοτόπου, υπεύθυνος περιεχομένου ιστοτόπου, υπεύθυνος κατάστρωσης ιστοτόπου, πληροφορίες ιστοτόπου, σελίδες ιστοτόπου κ.ά.

Αλιεύματα

1.  Στην Οδηγία 85/374/ΕΟΚ για την «ευθύνη λόγω ελαττωματικών προϊόντων», αναφέρεται η «αρχή της ευθύνης άνευ πταίσματος» του παραγωγού (liability without fault).

Η παραπάνω Οδηγία (και οι μεταγενέστερες τροποποιήσεις της) αντιμετωπίζει θέματα ευθύνης των παραγωγών/ επιχειρήσεων για ζημία (βλάβη της υγείας, ζημία της περιουσίας ή των συμφερόντων του καταναλωτή) από ελαττωματικά προϊόντα. Καθορίζει το ποιος ευθύνεται? ποιος έχει την αντικειμενική ευθύνη (responsabilitα oggettiva).

Γι αυτό θα πρέπει να αναφερθούμε σε «ευθύνη για ζημία από ελαττωματικά προϊόντα» και «αρχή της αντικειμενικής ευθύνης».

2.  Σε κανονισμούς της ΕΕ με στόχο την πληροφόρηση του καταναλωτή για τα αλιευτικά προϊόντα συναντήσαμε «ποικιλία» όρων.

Στη συνθήκη ίδρυσης της ΕΟΚ (Άρθρο 32) στην οργάνωση της κοινής αγοράς για τον τομέα Γεωργία (Agriculture), περιλαμβάνεται και η Αλιεία (Fisheries). Στον ορισμό των γεωργικών προϊόντων (agricultural products) περιλαμβάνονται τα αγροτικά (products of the soil), κτηνοτροφικά (stockfarming) και αλιευτικά (fishery products) προϊόντα. Έχει επικρατήσει όμως η διάκριση σε γεωργικά προϊόντα (δηλαδή αγροτικά και κτηνοτροφικά) και αλιευτικά προϊόντα